1رياض ولا دار الضيافةRiad ou maison d’hôtes
طلب واحد لـCRI: التصنيف المؤقت + رخصة الاستغلال، والعامل كيوقع.Une seule demande au CRI : classement provisoire + autorisation, signée par le gouverneur.
«رياض» سمية محمية: غير للي كيحترم المعايير (نافورة ولا مسار ديال الما إجباري).« Riad » est une appellation protégée : fontaine ou circuit d’eau obligatoire.
Go Siyaha للإيواء الجديد تسد: ما تبنيش المشروع على المنحة.Go Siyaha pour un nouvel hébergement est clos : ne bâtissez pas le projet sur la prime.
دار الضيافة، الرياض والـgîte كيخضعو للقانون 80-14 والمرسوم 2-23-441 (2023)، والمعايير الجديدة تنشرات فـ2025 (القرارات 985-24 و987-24 و835-24). الطلب واحد: «التصنيف المؤقت + رخصة الاستغلال»، كيتصيفط لمدير CRI ديال الجهة. اللجنة الجهوية الموحدة (CRUI) كتدرس، والعامل كيوقع الرخصة من بعد ما تودع عقد التأمين (الحريق، سرقة حوايج الزبناء، والمسؤولية المدنية). من بعد ما تفتح، خاصك تعلم CRI فـ60 يوم، والتصنيف ديال الاستغلال كيدوم 7 سنين. التصنيف كيطلب 100% من المعايير الإجبارية و70% من النقط التكميلية. السمية «رياض» محفوظة للي كيحترم المعايير ديالها. الضرائب: TVA 10% على الإيواء والماكلة، وضريبة الإقامة كيخلصها الزبون (من 10 حتى 30 درهم للشخص فالليلة حسب الجماعة). الطلب كاين: 19.8 مليون سائح فـ2025، ولكن الامتلاء كيتبدل بزاف من مدينة لمدينة (مراكش 73%، الصويرة 57%، المغرب 58%). مقاولة كتوجد الدراسة لي كتبين واش المشروع كيصمد فالشهور الخاويين: بثمن كيتحسب على الاستثمار.Maisons d’hôtes, riads et gîtes relèvent de la loi 80-14 et du décret 2-23-441 (2023) ; les nouvelles normes ont été publiées en 2025 (arrêtés 985-24, 987-24 et 835-24). Une seule demande, « classement provisoire + autorisation d’exploitation », est adressée au directeur du CRI régional. La CRUI instruit, et le gouverneur signe l’autorisation après dépôt du contrat d’assurance (incendie, vol des effets des clients, responsabilité civile). Après l’ouverture, vous avez 60 jours pour en informer le CRI, et le classement d’exploitation vaut 7 ans. Le classement exige 100 % des normes obligatoires et 70 % des points complémentaires. L’appellation « riad » est réservée aux établissements qui respectent sa grille. Fiscalité : TVA 10 % sur l’hébergement et la restauration, et taxe de séjour payée par le client (10 à 30 DH par personne et par nuit selon la commune). La demande existe : 19,8 millions de touristes en 2025, mais l’occupation varie beaucoup d’une ville à l’autre (Marrakech 73 %, Essaouira 57 %, Maroc 58 %). Mokawala prépare l’étude qui montre si le projet tient en basse saison : avec un prix selon l’investissement.
2حاسبة مجانيةCalculateur gratuit
الأرقام لي فيها غير مثال، ما كاينش مصدر رسمي لثمن الرياض ولا الليلة: بدلهم بالعروض ديالك (الشراء، الإصلاح، البنك، المنصات).Les chiffres sont des exemples ; aucune source officielle ne donne le prix d’un riad ou d’une nuitée : remplacez-les par vos devis (achat, travaux, banque, plateformes).
حساب تقريبي: الثمن كيتدخل مع TVA 10% (المدونة العامة للضرائب، المادة 99-B) والحاسبة كتحيدها. ضريبة الإقامة كيخلصها الزبون، داكشي علاش ما داخلاش. ما فيهش الضريبة على الشركات، الإهلاك، ولا الإصلاحات الكبار.Estimation : le prix est saisi TTC (TVA 10 %, CGI art. 99-B) et le calculateur la retire. La taxe de séjour est payée par le client, elle est donc exclue. Hors IS, amortissement et gros entretien.
3الرخصةL’autorisation
«التصنيف المؤقت + رخصة الاستغلال»: البطاقة الوطنية ولا السجل التجاري، ICE، رقم CNSS، إحداثيات Lambert، عدد البيوت والأسرّة، والخدامة حسب الوظيفة.« Classement provisoire + autorisation » : CNIE ou RC, ICE, n° CNSS, coordonnées Lambert, chambres et lits, effectif par fonction.
CRUI كتدرس الملف، والمندوب ديال السياحة كيعطي التصنيف المؤقت. ما تقدرش تخدم فصنف أعلى من لي عطاوك.La CRUI instruit, le délégué du tourisme accorde le classement provisoire. Interdit d’exploiter dans une catégorie supérieure.
كتودع عقد التأمين (الحريق، سرقة حوايج الزبناء، المسؤولية المدنية)، والعامل كيوقع رخصة الاستغلال.Dépôt du contrat d’assurance (incendie, vol des effets des clients, RC), puis le gouverneur signe l’autorisation.
كتعلم CRI فـ60 يوم من بعد ما تفتح. التصنيف ديال الاستغلال: 7 سنين، والتجديد كل 5 سنين، مع المراقبة.Informer le CRI dans les 60 jours. Classement d’exploitation : 7 ans, puis renouvellement tous les 5 ans, avec contrôles.
المصادر: mtaess.gov.ma (القانون 80-14، المرسوم 2-23-441، القرارات المشتركة 985-24، 987-24 و835-24، الجريدة الرسمية 7407 مكرر، 27 ماي 2025)، maroc.ma (أجل 24 شهر للمؤسسات القديمة باش تطابق المعايير). الأجل ديال دراسة الملف عند CRI ما مكتوبش فالنصوص لي قرينا. تاريخ الاطلاع: 12 أكتوبر 2026.Sources : mtaess.gov.ma (loi 80-14, décret 2-23-441, arrêtés conjoints 985-24, 987-24 et 835-24, BO 7407 bis du 27 mai 2025), maroc.ma (24 mois de mise en conformité pour les établissements existants). Le délai d’instruction du CRI n’est pas fixé dans les textes lus. Consultés le 12 octobre 2026.
4شمن صنف؟Quel type ?
المصادر: القانون 80-14 (المادة 3)، القرار المشترك 985-24 (معايير التصنيف).Sources : loi 80-14 (art. 3), arrêté conjoint 985-24 (normes de classement).
5الضرائبFiscalité
| الضريبةImpôt | شحالMontant | ملاحظةRemarque |
|---|---|---|
| TVA | 10% | على الإيواء والماكلة، مع الحق فالخصم (المدونة العامة للضرائب، المادة 99-B).Sur l’hébergement et la restauration, avec droit à déduction (CGI art. 99-B). |
| ضريبة الإقامةTaxe de séjour | دار الضيافة: 15 حتى 30 درهم · رياض: 10 حتى 25 درهم، للشخص فالليلةMaison d’hôtes : 15 à 30 DH · riad : 10 à 25 DH, par personne et par nuit | كيخلصها الزبون فوق الثمن. كل جماعة كتحدد الثمن (الدار البيضاء: 30 درهم لدار الضيافة). الدراري تحت 12 عام معفيين. كتخلص كل 3 شهور، والتصريح السنوي قبل 1 أبريل.Payée par le client en sus du prix. Chaque commune fixe son taux (Casablanca : 30 DH pour une maison d’hôtes). Enfants de moins de 12 ans exonérés. Versement trimestriel, déclaration annuelle avant le 1er avril. |
| الضريبة على الشركاتIS | 20% | السعر العادي. الإعفاء ديال 5 سنين على رقم المعاملات بالعملة الصعبة كاين للمؤسسات الفندقية: واش كيشمل دار الضيافة خاصها تتأكد.Taux normal. L’exonération de 5 ans sur le chiffre d’affaires en devises existe pour les entreprises hôtelières : son application aux maisons d’hôtes est à confirmer. |
| الرسم المهنيTaxe professionnelle | معفي 5 سنينExonérée 5 ans | لكل نشاط جديد (القانون 47-06).Pour toute activité nouvelle (loi 47-06). |
| المقاول الذاتيAuto-entrepreneur | 1% من رقم المعاملات، السقف 200,000 درهم1 % du CA, plafond 200 000 DH | «الإيواء السياحي» كاين فاللائحة، ولكن واش كيتماشى مع الرخصة ديال القانون 80-14 خاصها تتأكد.« Hébergement touristique » figure dans la liste, mais sa compatibilité avec l’autorisation de la loi 80-14 est à confirmer. |
المصادر: المدونة العامة للضرائب 2026 (finances.gov.ma)، القانون 47-06 كيف تبدل بالقانون 07-20 (tgr.gov.ma)، casablancacity.ma.Sources : CGI 2026 (finances.gov.ma), loi 47-06 modifiée par la loi 07-20 (tgr.gov.ma), casablancacity.ma.
6التمويل والطلبFinancement et demande
| المدينةVille | الليالي فالمؤسسات المصنفة (2025)Nuitées en établissements classés (2025) | الامتلاءOccupation |
|---|---|---|
| المغربMaroc | 43.4 مليون (+9%)43,4 millions (+9 %) | 58% |
| مراكشMarrakech | 13.66 مليون (31% ديال المغرب)13,66 millions (31 % du Maroc) | 73% |
| فاسFès | 1.67 مليون1,67 million | 48% (الجهة)48 % (région) |
| الصويرةEssaouira | 1.25 مليون (+7%)1,25 million (+7 %) | 57% |
| شفشاونChefchaouen | ما لقيناش أرقام رسمية 2025Pas de chiffres officiels 2025 trouvés | |
المصادر: marocpme.gov.ma (Go Siyaha: دعم الاستثمار والنمو الأخضر)، mtaess.gov.ma (الأرقام الأساسية 2025: 19.8 مليون سائح، 43.4 مليون ليلة). الأرقام ديال المدن من الصحافة لي كتنقل على مرصد السياحة: خاصهم يتأكدو. المعدل كيخبي الشهور الخاويين: اطلب من البنك ولا من المندوبية الأرقام الشهرية ديال مدينتك.Sources : marocpme.gov.ma (Go Siyaha : appui à l’investissement et croissance verte), mtaess.gov.ma (chiffres clés 2025 : 19,8 millions de touristes, 43,4 millions de nuitées). Chiffres par ville : presse citant l’Observatoire du tourisme, à confirmer. La moyenne cache les mois creux : demandez les chiffres mensuels de votre ville.
7الدراسةL’étude
1,000 DH
بثمن كيتحسب على الاستثمارPrix selon l’investissement
بثمن كيتحسب على الهدف والاستثمارPrix selon l’objectif et l’investissement
التصاميم، المهندس المعماري ودراسة السلامة: كننسقو مع مكاتب معتمدة. الدراسة ما كتضمنش الرخصة ولا القرض. عندك مطعم فبالك؟ شوف صفحة المطعم.Plans, architecte et étude de sécurité : coordination avec des bureaux agréés. L’étude ne garantit ni l’autorisation, ni le crédit. Un restaurant en tête ? Voir la page restaurant.
طلب واحد «التصنيف المؤقت + رخصة الاستغلال» كيتصيفط لمدير المركز الجهوي للاستثمار (CRI). اللجنة الجهوية الموحدة (CRUI) كتدرس الملف، والعامل كيوقع الرخصة من بعد ما تودع عقد التأمين (الحريق، سرقة حوايج الزبناء، والمسؤولية المدنية). الطلب فيه: البطاقة الوطنية ولا السجل التجاري، ICE، رقم CNSS، الإحداثيات، عدد البيوت والأسرّة، والخدامة. من بعد ما تفتح، خاصك تعلم CRI فـ60 يوم.Une seule demande, « classement provisoire + autorisation d’exploitation », adressée au directeur du CRI. La CRUI instruit, et le gouverneur signe après dépôt du contrat d’assurance (incendie, vol des effets des clients, RC). La demande comprend : CNIE ou RC, ICE, n° CNSS, coordonnées, chambres et lits, effectif. Après l’ouverture, informez le CRI dans les 60 jours.
لا، إلا كانت مطابقة للمعايير ديال الرياض فالقرار المشترك 985-24: السمية «رياض» محفوظة للمؤسسات لي كتحترمها. الرياض يقدر يكون فالمدينة القديمة ولا برا منها، فدار قديمة ولا مبنية من جديد، ولكن النافورة ولا مسار ديال الما إجباري. التصنيف: رياض فاخر، 5، 4 ولا 3 نجوم.Seulement si elle respecte la grille riad de l’arrêté conjoint 985-24 : l’appellation est réservée. Le riad peut être en médina ou hors médina, ancien ou reconstruit, mais une fontaine ou un circuit d’eau est obligatoire. Catégories : luxe, 5, 4 ou 3 étoiles.
الشق ديال «الإيواء المرتبط بالتنشيط» (30% للمشاريع تحت 10 مليون درهم) تسد حسب Maroc PME: الأهداف تحققو. الشق «النمو الأخضر» باقي مفتوح (40% + حتى 90% من الاستشارة)، ولكن غير للإيواء المصنف لي خدام من قبل وعندو رقم معاملات فواحد من 3 السنين الأخيرة. يعني مشروع جديد ما يدخلش فيه.Le volet « hébergement adossé à l’animation » (30 % sous 10 MDH) est clos selon Maroc PME. Le volet « croissance verte » reste ouvert (40 % + jusqu’à 90 % du conseil), mais seulement pour un hébergement classé déjà en activité, avec un CA sur l’un des 3 derniers exercices. Un projet neuf n’est donc pas éligible.
التشخيص 1,000 درهم. دراسة الجدوى بثمن كيتحسب على الاستثمار. الـbusiness plan للبنك بثمن كيتحسب على الهدف والاستثمار. التصاميم، المهندس المعماري ودراسة السلامة: كننسقو مع مكاتب معتمدة.Diagnostic 1 000 DH. Faisabilité avec un prix selon l’investissement. Business plan bancaire avec un prix selon l’objectif et l’investissement. Plans, architecte et étude de sécurité : coordination avec des bureaux agréés.
المصادر: mtaess.gov.ma (القانون 80-14، المرسوم 2-23-441، القرارات 985-24، 987-24 و835-24، الأرقام الأساسية 2025)، finances.gov.ma (المدونة العامة للضرائب 2026)، tgr.gov.ma (القانون 47-06)، marocpme.gov.ma (Go Siyaha)، maroc.ma. تاريخ الاطلاع: 12 أكتوبر 2026. مراجعة وإعداد: عادل مفتاح.Sources : mtaess.gov.ma (loi 80-14, décret 2-23-441, arrêtés 985-24, 987-24 et 835-24, chiffres clés 2025), finances.gov.ma (CGI 2026), tgr.gov.ma (loi 47-06), marocpme.gov.ma (Go Siyaha), maroc.ma. Consultés le 12 octobre 2026. Rédaction et vérification : Adil Miftah.
