هضر معاناNous parler
التمويل والدعمFinancements & aides الخدماتServices المشاريع والدراساتProjets & études القطاعاتSecteurs بدا مشروعكCréer son projet طوّر شركتكDévelopper son entreprise عادل مفتاحAdil Miftah

1مشروع تربية الأبقار ولا الغنمProjet d’élevage bovin ou ovin

مشروع تربية الأبقار الحلوب ولا الغنم فالمغرب: شحال كيكلف، شنو كيعطي FDA، وواش كيصمد؟Élevage de vaches laitières ou de moutons au Maroc : combien ça coûte, ce que donne le FDA, et le projet tient-il ?

كتبها وراجعها: Rédigé et vérifié par

  • 6,000 درهم على العجلة الحلوب المستوردة، 3,000 على المولودة فالمغرب.6 000 DH par génisse laitière importée, 3 000 par génisse née au Maroc.

  • 25% من بناء الإسطبل ولا الحظيرة، بسقف للمتر.25 % de la construction de l’étable ou de la bergerie, plafonné au m².

  • 30% من آلة الحلب، الـtank، والطاحونة ديال العلف.30 % de la machine à traire, du tank à lait et du broyeur.

مشروع تربية الأبقار الحلوب ولا الغنم كيبدا بسؤال واحد: واش الحليب ولا البيع كيغطي العلف، البيطري، والقسط ديال البنك؟ الدولة كتعاون عبر صندوق التنمية الفلاحية (FDA): 6,000 درهم على كل عجلة حلوب مستوردة و3,000 درهم على العجلة من سلالة صافية مولودة فالمغرب (حتى 31/12/2026 ولا حتى يكمل العدد)، 25% من بناء الإسطبل ولا الحظيرة بسقف للمتر، و30% من آلة الحلب والـtank والطاحونة. ولكن الدعم كيجي من بعد: كتشري ولا كتبني بفلوسك ولا بالكريدي، ومن بعد كتقدم الملف فالشباك الوحيد ديال DPA ولا ORMVA. والبناء خاصو موافقة قبل ما تبدا. الحاسبة كتعطيك شحال خاصك تبيع ديال الحليب فالنهار باش تغطي المصاريف. مقاولة كتوجد دراسة الجدوى للبنك من 6,000 درهم، والـbusiness plan من 7,500. ما كنوجدوش ملفات FDA.Un élevage de vaches laitières ou de moutons commence par une question : le lait ou les ventes couvrent-ils l’aliment, le vétérinaire et l’échéance bancaire ? L’État aide via le Fonds de développement agricole (FDA) : 6 000 DH par génisse laitière importée et 3 000 DH par génisse de race pure née au Maroc (jusqu’au 31/12/2026 ou épuisement du quota), 25 % de la construction de l’étable ou de la bergerie plafonné au m², et 30 % de la machine à traire, du tank et du broyeur. Mais l’aide vient après : vous achetez ou construisez avec vos fonds ou un crédit, puis déposez le dossier au guichet unique de la DPA ou de l’ORMVA. La construction exige un accord préalable. Le calculateur donne les ventes de lait par jour nécessaires pour couvrir les charges. Mokawala réalise l’étude de faisabilité pour la banque dès 6 000 DH, le business plan dès 7 500 DH. Nous ne montons pas de dossiers FDA.

حسب نقطة التعادلCalculez le point mortالدعم ديال FDALes aides FDA
6,000درهم: العجلة المستوردةDH : génisse importée
3,000درهم: العجلة المولودة فالمغربDH : génisse née au Maroc
25%من بناء الإسطبلde la construction
30%من معدات الحلب والعلفdu matériel de traite et d’aliment
فيرمة ديال تربية الماشية

2حاسبة مجانيةCalculateur gratuit

شحال كيكلفك المشروع، وشحال خاصك تبيع ديال الحليب فالنهار؟Combien coûte le projet, et combien de lait faut-il vendre par jour ?

غير مثال، بدلهم: حط الأثمنة لي عندك (البهايم، المقاول ديال البناء، العلف، ثمن الحليب عند المشتري ديالك).Simple exemple, remplacez-les : mettez vos prix (animaux, entrepreneur, aliment, prix du lait chez votre acheteur).

الاستثمار كاملInvestissement total0
المساهمة ديالك فالاستثمارVotre apport sur l’investissement0
القسط ديال الكريدي فالشهرÉchéance mensuelle du crédit0
المصاريف الثابتة فالشهر (مع القسط)Charges fixes par mois (échéance incluse)0
شنو كيبقى من الحليب فالشهر (بعد العلف والبيطري)Marge mensuelle sur le lait (après aliment et vétérinaire)0
الفرق فالشهر (قبل الضريبة)Écart mensuel (avant impôt)0
نقطة التعادل: مبيعات الحليب لي خاصك فالنهارPoint mort : ventes de lait nécessaires par jour0

احتياط الخزينةRéserve de trésorerie0
شحال خاصك تجيب من جيبك (المساهمة + الاحتياط)À mobiliser de votre poche (apport + réserve)0

ما تنساش تنقص الدعم ديال FDA من الاستثمار ملي يتقبل الملف.N’oubliez pas de déduire l’aide FDA de l’investissement une fois le dossier accepté.

حساب تقريبي: ما فيهش الضريبة، الإهلاك، موت البهايم، ولا الأشهر لي كتنشف فيها البقرة. الدعم كيتخلص من بعد الاستثمار، يعني خاصك تمولو كامل فالبداية.Estimation : hors impôt, amortissement, mortalité et périodes de tarissement. L’aide est versée après l’investissement : il faut le financer en entier au départ.

3الدعم ديال FDALes aides FDA

شنو كيعطي صندوق التنمية الفلاحية لمشروع تربية الماشية؟Que donne le Fonds de développement agricole à un projet d’élevage ?

العجول الحلوبGénisses laitières

  • مستوردة: 6,000 درهم للراس (القرار 1902.23): Holstein، Brune، Jersey، Tarentaise، Normande.Importée : 6 000 DH/tête (arrêté 1902.23) : Holstein, Brune, Jersey, Tarentaise, Normande.
  • حتى 31/12/2026 ولا حتى يوصلو 60,000 راس. الملف من بعد الشرا، خلال 6 شهور.Jusqu’au 31/12/2026 ou 60 000 têtes. Dossier après l’achat, dans les 6 mois.
  • سلالة صافية مولودة فالمغرب: 3,000 درهم للراس، حتى 31/12/2026 ولا 120,000 راس. الملف خلال شهرين.Race pure née au Maroc : 3 000 DH/tête, jusqu’au 31/12/2026 ou 120 000 têtes. Dossier dans les 2 mois.
  • واش غادي يتمدد من بعد 2026؟ خاصها تتأكد مع DPA.Prolongation après 2026 ? À confirmer auprès de la DPA.

بناء الإسطبل والحظيرةÉtable et bergerie

  • 25% من التكلفة، بسقف للمتر مربع:25 % du coût, plafonné au m² :
  • إسطبل عصري مربوط 200 درهم، إسطبل حر 50، إسطبل تقليدي 75.Étable moderne entravée 200 DH, stabulation libre 50, étable traditionnelle 75.
  • حظيرة الغنم والمعز: عصرية 80، تقليدية 60.Bergerie-chèvrerie : moderne 80, traditionnelle 60.
  • الموافقة قبل البناء (تصميم مقبول، البطاقة الوطنية، والوثيقة لي كتربطك بالأرض)، وعندك 24 شهر باش تكمل وتقدم الملف.Accord préalable avant construction (plan type, CIN, lien juridique avec le terrain), puis 24 mois pour réaliser et déposer.

معدات الحلب والعلف (30%)Traite et aliment (30 %)

  • آلة حلب 2x4 (أقل من 50 بقرة): سقف 60,000 درهم، و10% زايدة (سقف 20,000) فمشروع التجميع.Salle de traite 2x4 (moins de 50 vaches) : plafond 60 000 DH, +10 % (plafond 20 000) en agrégation.
  • آلة حلب 10 بلايص ولا كثر: 7,500 درهم للبلاصة، والسقف 360,000.Salle de 10 postes et plus : 7 500 DH par poste, plafond 360 000.
  • آلة حلب متنقلة (أقل من 10 بقرات): سقف 3,000.Unité mobile de traite (moins de 10 vaches) : plafond 3 000.
  • Tank ديال الحليب (أكثر من 30 بقرة): سقف 15,000. الطاحونة ديال العلف: 6,000. الخلاط: 15,000.Tank à lait (plus de 30 vaches) : 15 000. Broyeur : 6 000. Mélangeur : 15 000.

شنو ماشي ليك إلا كنتي مبتدئCe qui n’est pas pour un débutant

  • دعم الفحول والنعاج المنتقاة (800/700 درهم للراس): غير للمربين المنتقين لي عندهم عقد مع ANOC، ماشي لشرا النعاج.Aide aux reproducteurs sélectionnés (800/700 DH/tête) : réservée aux sélectionneurs sous contrat ANOC, pas à l’achat de brebis.
  • برنامج إعادة تكوين القطيع 2025–2026: كان للنعاج والمعز لي ترقمو فالإحصاء ديال 2025، وما بقاش كيقبل طلبات جديدة.Programme de reconstitution du cheptel 2025–2026 : réservé aux femelles bouclées au recensement 2025, plus de nouvelles inscriptions.

كيفاش كيمشي الملفComment se passe le dossier

  • كل الملفات فالشباك الوحيد ديال DPA ولا ORMVA، وكتاخد وصل فيه التاريخ والتوقيع.Tous les dossiers au guichet unique DPA ou ORMVA, contre récépissé daté et signé.
  • المعدات: الملف خلال 12 شهر من الموافقة المبدئية. آلة الحلب كتتعاون مرة وحدة كل 10 سنين.Matériel : dossier dans les 12 mois après l’accord de principe. Machine à traire aidée une fois tous les 10 ans.
  • إلا فات الأجل، تقدر تطلب مهلة زايدة قبل ما يسالي.Un délai supplémentaire peut être demandé avant l’expiration.

كل الدعم ديال تربية الماشيةToutes les aides à l’élevage

المصدر: دليل FDA (2024)، وزارة الفلاحة (agriculture.gov.ma)؛ هاد الأقسام بحال بحال فنسخة 2025. القرارات 1902.23 و1903.23 (BO 7240)، 3380-15 (BO 6432). برنامج إعادة تكوين القطيع: بلاغات الوزارة على maroc.ma (2025). تاريخ الاطلاع: 10 أكتوبر 2026.Source : Book FDA (2024), ministère de l’Agriculture ; sections identiques dans l’édition 2025. Arrêtés 1902.23 et 1903.23 (BO 7240), 3380-15 (BO 6432). Reconstitution du cheptel : communiqués du ministère sur maroc.ma (2025). Consulté le 10 octobre 2026.

4الترقيم والتمويلIdentification et financement

قبل الكريدي: البهايم مرقمين، والبنك عارف شنو كيمول.Avant le crédit : animaux identifiés, et une banque qui sait ce qu’elle finance.

الترقيم عند ONSSAIdentification ONSSA

  • كل بقرة خاصها تترقم فالنظام الوطني (SNIT): جوج بوكلات فالودنين وبطاقة (CIAB) كتبع البهيمة.Chaque bovin est identifié dans le SNIT : deux boucles et une carte (CIAB) qui suit l’animal.
  • الفيرمة كتتصرح عند المصلحة البيطرية ديال ONSSA فالإقليم.L’exploitation est déclarée au service vétérinaire provincial de l’ONSSA.
  • بلا CIAB ولا رقم وطني (NNI)، ملف العجول ديال FDA ما كيدوزش.Sans CIAB ni NNI, le dossier génisses FDA ne passe pas.
  • رقم القرار التطبيقي ديال الترقيم: خاصها تتأكد.Numéro de l’arrêté d’application : à confirmer.

التمويلLe financement

  • الدعم ديال FDA كيجي من بعد: البنك كيمول الاستثمار كامل فالبداية، والـbusiness plan هو لي كيقنع.L’aide FDA arrive après : la banque finance tout au départ, et c’est le business plan qui convainc.
  • Intelaka والفلاحة: Tamwilcom كيقول بلي النسخة القروية كتعاون الفيرمات الصغار (ضمان حتى 80%)، ولكن صفحة Al Barid Bank كتستثني الفلاحة. خاصها تتأكد مع البنك ديالك.Intelaka et agriculture : Tamwilcom dit que la version rurale soutient les petites exploitations (garantie jusqu’à 80 %), mais la page d’Al Barid Bank exclut l’agriculture. À confirmer avec votre banque.

المصادر: ONSSA/OMSA (تقديم الترقيم، 2015)، دليل FDA (2024)، Tamwilcom، Al Barid Bank. تاريخ الاطلاع: 10 أكتوبر 2026.Sources : ONSSA/OMSA (présentation identification, 2015), Book FDA (2024), Tamwilcom, Al Barid Bank. Consultés le 10 octobre 2026.

5الأخطاء لي كتكلفLes erreurs qui coûtent

علاش كيطيح بزاف ديال مشاريع تربية الماشية فالعام الأول؟Pourquoi beaucoup de projets d’élevage chutent-ils la première année ?

  • بنا قبل الموافقة: الدعم ديال البناء كيطلب موافقة مسبقة. إلا بنيتي قبل، ممكن تخسرو.Construire avant l’accord : l’aide aux bâtiments exige un accord préalable. Sans lui, vous risquez de la perdre.
  • فات الأجل: 2 شهور للعجلة المولودة فالمغرب، 6 للمستوردة. من بعد، ما كاين دعم.Délai dépassé : 2 mois pour la génisse née au Maroc, 6 pour l’importée. Après, plus d’aide.
  • حسب الدعم فالمساهمة: الدعم كيتخلص من بعد. خاصك تمول الاستثمار كامل وتصبر حتى يتقبل الملف.Compter l’aide dans l’apport : elle est versée après. Il faut financer tout l’investissement et attendre.
  • نسى العلف: العلف هو المصروف الكبير. إلا ما عندكش أرض ولا مخزون، الهامش كيطيح فالعام الناشف.Oublier l’aliment : c’est la plus grosse charge. Sans terre ni stock, la marge chute en année sèche.
  • بهايم بلا ترقيم: بلا CIAB، الملف ما كيدوزش.Animaux non identifiés : sans CIAB, pas de dossier.

6الدراسةL’étude

قبل ما تشري العجول: دراسة كتقول ليك واش الحليب كيغطي القسط.Avant d’acheter les génisses : une étude qui dit si le lait couvre l’échéance.

التشخيصDiagnostic

  • الحجم المعقول، التكلفة، والتمويل لي يناسبك.Taille raisonnable, coût et financement adapté.

1,000 DH

دراسة الجدوىÉtude de faisabilité

  • العلف، الحليب، ثمن البيع، نقطة التعادل، وسيناريو العام الناشف.Aliment, production, prix de vente, point mort et scénario d’année sèche.

من 6,000 DHDès 6 000 DH

Business plan

  • للبنك: 5 سنين، القسط، والخزينة شهر بشهر حتى يوصل الدعم.Pour la banque : 5 ans, échéances, trésorerie mensuelle jusqu’au versement de l’aide.

من 7,500 DHDès 7 500 DH

دراسة الجدوى للبنكÉtude de faisabilité pour la banque

مقاولة ما كتوجدش ملفات FDA: هادوك كيتقدمو فالشباك الوحيد ديال DPA ولا ORMVA. الدراسة ما كتضمنش الدعم ولا التمويل ولا الربح.Mokawala ne monte pas de dossiers FDA : ils se déposent au guichet unique DPA ou ORMVA. L’étude ne garantit ni l’aide, ni le financement, ni le profit.

أسئلة كتترجع بزافQuestions fréquentes

هل مشروع تربية الأبقار مربح؟L’élevage bovin est-il rentable ?

كيتعلق بشحال كتعطي كل بقرة ديال الحليب، بثمن البيع، وبالعلف والبيطري والقسط ديال البنك. ما كاينش رقم واحد صالح لكل فيرمة. الحاسبة كتعطيك شحال خاصك تبيع فالنهار باش تغطي المصاريف، والدراسة كتجرب الأرقام ديالك مع سيناريو العام الناشف.Cela dépend de la production par vache, du prix de vente, de l’aliment, du vétérinaire et de l’échéance bancaire. Aucun chiffre ne vaut pour toutes les fermes. Le calculateur donne les ventes journalières nécessaires ; l’étude teste vos chiffres avec un scénario d’année sèche.

شحال الدعم ديال العجلة المستوردة؟Quelle aide pour une génisse importée ?

6,000 درهم على كل عجلة حلوب مستوردة من سلالة مقبولة (القرار 1902.23)، حتى 31/12/2026 ولا حتى يوصلو 60,000 راس. الملف كيتقدم من بعد الشرا، خلال 6 شهور، فالشباك الوحيد ديال DPA ولا ORMVA. العجلة من سلالة صافية مولودة فالمغرب: 3,000 درهم، والملف خلال شهرين. واش غادي يتمدد من بعد 2026؟ خاصها تتأكد.6 000 DH par génisse laitière importée de race admise (arrêté 1902.23), jusqu’au 31/12/2026 ou 60 000 têtes. Dossier après l’achat, dans les 6 mois, au guichet unique DPA ou ORMVA. Génisse de race pure née au Maroc : 3 000 DH, dossier dans les 2 mois. Prolongation après 2026 : à confirmer.

واش كاين دعم لبناء الإسطبل؟Y a-t-il une aide pour construire l’étable ?

إيه: 25% من التكلفة، بسقف للمتر: 200 درهم للإسطبل العصري المربوط، 50 للإسطبل الحر، 75 للتقليدي، 80 للحظيرة العصرية ديال الغنم والمعز، و60 للتقليدية. البناء خاصو يكون على تصميم مقبول، وخاصك موافقة قبل ما تبدا، وعندك 24 شهر باش تكمل وتقدم الملف.Oui : 25 % du coût, plafonné au m² : 200 DH (étable moderne entravée), 50 (stabulation libre), 75 (traditionnelle), 80 (bergerie moderne), 60 (traditionnelle). Plan type approuvé, accord préalable avant de commencer, puis 24 mois pour réaliser et déposer.

مشروع تربية الأغنام للمبتدئين؟Élevage de moutons pour débutant ?

المبتدئ كيقدر يستافد من دعم بناء الحظيرة (25%، سقف 80 درهم للمتر للعصرية) ومن 30% على الطاحونة ولا الخلاط ديال العلف. ولكن الدعم ديال الفحول والنعاج المنتقاة ماشي ليه: غير للمربين المنتقين لي عندهم عقد مع ANOC. وبرنامج إعادة تكوين القطيع 2025–2026 ما بقاش كيقبل طلبات جديدة. بدا صغير، وحسب العلف قبل ما تشري.Un débutant peut bénéficier de l’aide à la bergerie (25 %, 80 DH/m² pour une moderne) et de 30 % sur le broyeur ou le mélangeur. L’aide aux reproducteurs sélectionnés n’est pas pour lui : elle est réservée aux sélectionneurs sous contrat ANOC. Et le programme de reconstitution du cheptel 2025–2026 n’accepte plus de nouvelles demandes. Commencez petit et chiffrez l’aliment avant d’acheter.

شحال كتكلف الدراسة؟Combien coûte l’étude ?

التشخيص 1,000 درهم، دراسة الجدوى من 6,000 درهم، والـbusiness plan للبنك من 7,500 درهم. مقاولة ما كتوجدش ملفات FDA: هادوك كيتقدمو فالشباك الوحيد ديال DPA ولا ORMVA.Diagnostic 1 000 DH, étude de faisabilité dès 6 000 DH, business plan bancaire dès 7 500 DH. Mokawala ne monte pas de dossiers FDA : ils se déposent au guichet unique DPA ou ORMVA.

شمن دراسة خاصاك؟ كل المشاريعQuelle étude ? Tous les projets

المصادر: دليل FDA (2024)، وزارة الفلاحة؛ maroc.ma (برنامج إعادة تكوين القطيع)؛ ONSSA؛ Tamwilcom؛ Al Barid Bank. تاريخ الاطلاع: 10 أكتوبر 2026. مراجعة وإعداد: عادل مفتاح.Sources : Book FDA (2024), ministère de l’Agriculture ; maroc.ma (reconstitution du cheptel) ; ONSSA ; Tamwilcom ; Al Barid Bank. Consultés le 10 octobre 2026. Rédaction : Adil Miftah.

قبل ما نمشيو للواتسابAvant d’ouvrir WhatsApp

4 معلومات صغار باش المستشار يعرف شكون أنت ويجاوبك على المشروع ديالك مباشرة.4 informations pour que le conseiller sache qui vous êtes et réponde directement à votre projet.

نوع الطلبType de demande