1مشروع مخبزةProjet de boulangerie

مشروع مخبزة فالمغرب: شنو هي الشروط، شحال خاصك، وواش كيصمد؟Boulangerie au Maroc : quelles conditions, combien faut-il, et le projet tient-il ?

كتبها وراجعها: Rédigé et vérifié par عادل مفتاح، مستشار تمويل وتطوير المقاولات، مؤسس مقاولةAdil Miftah, conseiller en financement et développement d’entreprise, fondateur de Mokawala

إذن صحي قبل ما تبدا: القانون 28-07.Autorisation sanitaire avant d’ouvrir : loi 28-07.
رخصة الاستغلال من الجماعة، عبر Rokhas.Autorisation d’exploitation de la commune, via Rokhas.
الخبز العادي ثمنو ثابت: 1.20 درهم.Le pain de base a un prix fixe : 1,20 DH.

قبل ما تحل مخبزة، خاصك إذن صحي (القانون 28-07 والمرسوم 2-10-473). وحدات الإنتاج كتقدم الملف لـONSSA، والبيع بالتقسيط كيمشي لمكتب حفظ الصحة ديال الجماعة. المخبزة ديال الحومة لي كتخبز وكتبيع فنفس البلاصة: خاصها تتأكد مع ONSSA ديال الإقليم. الزيارة ديال المحل كتكون فأجل أقصاه 45 يوم من بعد الملف الكامل، والفحص الطبي ديال الخدامة واجب عليك. ومن بعد، رخصة الاستغلال من الجماعة عبر Rokhas، والوثائق والمصاريف كيتبدلو من جماعة لأخرى. الخبز العادي ثمنو ثابت فـ1.20 درهم حسب الاتفاق ديال 2008 كيف نقلاتو الصحافة، والطحين والضو والغاز كيطلعو. داكشي علاش السؤال الحقيقي هو: شحال خاصك تبيع فالنهار باش تغطي المصاريف؟ الحاسبة كتعطيك هاد الرقم. مقاولة كتوجد دراسة الجدوى من 6,000 درهم، والـbusiness plan للبنك من 7,500.Avant d’ouvrir une boulangerie, il faut une autorisation sanitaire (loi 28-07 et décret 2-10-473). Les établissements de production déposent le dossier à l’ONSSA ; la vente au détail relève du bureau d’hygiène de la commune. Pour une boulangerie de quartier qui fabrique et vend sur place : à confirmer avec l’ONSSA provinciale. La visite du local a lieu au plus tard 45 jours après le dossier complet, et la surveillance médicale du personnel est à votre charge. Ensuite, l’autorisation d’exploitation communale via Rokhas ; pièces et frais varient selon la commune. Le pain de base est fixé à 1,20 DH selon l’accord de 2008 relayé par la presse, alors que farine, électricité et gaz augmentent. La vraie question : combien vendre par jour pour couvrir les charges ? Le calculateur vous le donne. Mokawala réalise l’étude de faisabilité dès 6 000 DH, le business plan banque dès 7 500 DH.

حسب الاستثمار والمبيعاتCalculez investissement et ventes الشروط كاملةToutes les conditions

45يوم: أقصى أجل للزيارة الصحيةjours : délai max. de la visite sanitaire

1.20درهم: الخبز العاديDH : pain de base

80%ضمان Damane Intelak حتى 1.2 مليونgarantie Damane Intelak jusqu’à 1,2 MDH

50,000درهم: Start-TPE للخزينةDH : Start-TPE pour le BFR

2حاسبة مجانيةCalculateur gratuit

شحال خاصك من جيبك، وشحال خاصك تبيع فالنهار؟Combien sortir de votre poche, et combien vendre par jour ?

الأرقام غير مثال: بدلهم بالعروض لي عندك.Les chiffres sont des exemples : remplacez-les par vos devis.

التجهيزات: الفران، العجانة، غرفة التخمير، الفيترينات… (درهم)Équipement : four, pétrin, chambre de pousse, vitrines… (DH)

تجهيز المحل (درهم)Aménagement du local (DH)

الساروت ولا الضمانة ديال الكراء (درهم)Pas-de-porte ou caution (DH)

الستوك الأول: طحين، خميرة، زبدة، سكر (درهم)Stock initial : farine, levure, beurre, sucre (DH)

الرخص ومصاريف أخرى (درهم)Autorisations et divers (DH)

المساهمة ديالك (%)Votre apport (%)

الفايدة السنوية (%) حسب العرضTaux annuel (%) selon l’offre

مدة القرض (شهر)Durée du crédit (mois)

كراء المحل فالشهر (درهم)Loyer du local par mois (DH)

الأجور + CNSS فالشهر (درهم)Salaires + CNSS par mois (DH)

الضو، الغاز والما فالشهر (درهم)Électricité, gaz et eau par mois (DH)

مصاريف ثابتة أخرى فالشهر (محاسب، تأمين…)Autres charges fixes/mois (comptable, assurance…)

المبيعات فالنهار (درهم)Ventes par jour (DH)

أيام الخدمة فالشهرJours d’ouverture par mois

الهامش بعد الطحين والمواد (%)Marge brute après farine et ingrédients (%)

شحال من شهر ديال المصاريف تخلي احتياط فالخزينة؟Mois de charges gardés en réserve de trésorerie

الاستثمار كاملInvestissement total0

المساهمة ديالك فالاستثمارVotre apport sur l’investissement0

القسط ديال القرض فالشهرÉchéance mensuelle du crédit0

كل المصاريف الثابتة فالشهر (مع القسط)Charges fixes par mois (échéance incluse)0

الهامش فالشهر بهاد المبيعاتMarge brute mensuelle à ce niveau de ventes0

الفرق فالشهر (قبل الضريبة)Écart mensuel (avant impôt)0

خاصك تبيع فالنهار باش تغطي المصاريفÀ vendre par jour pour couvrir les charges0

الاحتياط فالخزينةRéserve de trésorerie0

شحال خاصك من جيبك: المساهمة + الاحتياطÀ sortir de votre poche : apport + réserve0

حساب تقريبي: ما فيهش الضريبة، الـTVA، الإهلاك، ولا الموسم (رمضان، الأعياد، الأعراس). الأرقام لي فالخانات أمثلة ماشي أثمنة السوق: خود العروض ديالك.Estimation : hors impôts, TVA, amortissement et saisonnalité (Ramadan, fêtes, mariages). Les valeurs saisies sont des exemples, pas des prix du marché : utilisez vos devis.

3الشروط القانونيةConditions légales

من الإذن الصحي لرخصة الجماعة: خطوة بخطوة.De l’autorisation sanitaire à la licence communale : étape par étape.

الشكل القانونيLa structure

شركة (SARL) ولا شخص ذاتي. المقاول الذاتي خاصو يتأكد، وما كيعفيكش من الرخص.Société (SARL) ou personne physique. L’auto-entrepreneur est à vérifier, et ne dispense d’aucune autorisation.

الملف الصحيLe dossier sanitaire

الإنتاج عند ONSSA، البيع بالتقسيط عند الجماعة. المخبزة لي كتخبز وكتبيع: خاصها تتأكد مع ONSSA ديال الإقليم.Production : ONSSA ; vente au détail : commune. Boulangerie qui fabrique et vend : à confirmer avec l’ONSSA provinciale.

زيارة المحلLa visite

فأجل أقصاه 45 يوم من بعد الملف الكامل. الملاحظات كتوصلك فـ15 يوم ديال الخدمة.Au plus tard 45 jours après le dossier complet. Les non-conformités sont notifiées sous 15 jours ouvrables.

رخصة الجماعةLicence communale

رخصة الاستغلال عبر Rokhas. الوثائق والمصاريف حسب الجماعة.Autorisation d’exploitation via Rokhas. Pièces et frais selon la commune.

شنو فالملف الصحيLe dossier sanitaire

الجزء الإداري: الهوية ولا القانون الأساسي ديال الشركة، والوثائق ديال المحل.Partie administrative : identité ou statuts, documents du local.
التصميم ديال المحل.Plan des locaux.
بطاقة تقنية: الما، الضو، الواد الحار، المساحة، عدد الخدامة، المواد الأولية، ومراحل الخدمة.Fiche technique : eau, électricité, assainissement, superficie, effectif, matières premières, diagrammes.
دليل الإجراءات: الممارسات الصحية الجيدة والتتبع (traçabilité).Manuel de procédures : bonnes pratiques d’hygiène et traçabilité.
الفحص الطبي ديال الخدامة على حسابك (القرار 983-13).Surveillance médicale du personnel à votre charge (arrêté 983-13).

إلا ما احترمتيش الشروطEn cas de non-conformité

ملاحظات مكتوبة من بعد الزيارة، وخاصك تصلح.Non-conformités notifiées après la visite, à corriger.
توقيف الإذن الصحي ولا سحبو (المرسوم 2-10-473، المواد 17 و18).Suspension ou retrait de l’autorisation (décret 2-10-473, art. 17 et 18).
بلا إذن صحي ما تقدرش تبدا الخدمة.Sans autorisation sanitaire, pas d’exploitation.

المصدر: القانون 28-07 (الظهير 1-10-08)، المرسوم 2-10-473 (BO 5984، 6 أكتوبر 2011)، القرار 983-13، والملف والاستمارة الرسمية ديال ONSSA (onssa.gov.ma). رخصة الاستغلال: rokhas.ma. تاريخ الاطلاع: 10 أكتوبر 2026.Source : loi 28-07 (dahir 1-10-08), décret 2-10-473 (BO 5984 du 6 octobre 2011), arrêté 983-13, dossier et formulaire officiels de l’ONSSA (onssa.gov.ma). Licence : rokhas.ma. Consultés le 10 octobre 2026.

4التكاليف والتمويلCoûts et financement

شنو خاص الدراسة تحسب، وكيفاش كتمول المخبزة؟Ce que l’étude doit chiffrer, et comment financer la boulangerie

التكاليف (حسب العروض)Les coûts (selon devis)

المحل: الساروت ولا الكراء والضمانة، وتجهيزو.Local : fonds de commerce ou loyer et caution, aménagement.
الفران (rotatif ولا à sole)، العجانة، الديفيزوز، الفاسونوز، اللامينوار.Four (rotatif ou à sole), pétrin, diviseuse, façonneuse, laminoir.
غرفة التخمير، التبريد، والفيترينات.Chambre de pousse, froid, vitrines.
الستوك الأول: طحين، خميرة، زبدة، سكر.Stock initial : farine, levure, beurre, sucre.
الخدامة وCNSS، الضو والغاز، والرخص.Personnel et CNSS, électricité et gaz, autorisations.
الخزينة ديال 2 حتى 3 شهور الأولى.Trésorerie des 2 à 3 premiers mois.

التمويلLe financement

ضمان Damane Intelak (Tamwilcom): كيضمن 80% ديال القروض ديال الاستثمار ولا الخدمة حتى 1.2 مليون درهم، للمقاولات لي عمرها 5 سنين ولا أقل ورقم المعاملات ديالها ما فاتش 10 مليون درهم بلا TVA.Garantie Damane Intelak (Tamwilcom) : 80 % des crédits d’investissement ou d’exploitation jusqu’à 1,2 MDH, entreprises de 5 ans ou moins avec un CA ≤ 10 MDH HT.
Start-TPE: خط للخزينة حتى 50,000 درهم للي خدا قرض Intelak.Start-TPE : ligne de BFR jusqu’à 50 000 DH pour les bénéficiaires d’un crédit Intelak.
البنك كيطلب business plan واضح: الاستثمار، المبيعات، والخزينة شهر بشهر.La banque attend un business plan clair : investissement, ventes, trésorerie mensuelle.
شروط Damane IntelakConditions Damane Intelak
شروط Start-TPEConditions Start-TPE

5السلبيات بصراحةLes risques, franchement

علاش مخبزة كتعيا بلا ما تقول؟Pourquoi une boulangerie peut s’essouffler sans prévenir ?

ثمن ثابت وتكاليف كتطلع: الخبز العادي بـ1.20 درهم، والطحين والضو والغاز كيطلعو. الهامش فالخبز المدعم صغير.Prix fixe, coûts en hausse : pain de base à 1,20 DH, alors que farine, électricité et gaz augmentent. Faible marge sur le pain subventionné.
المنافسة غير المهيكلة: مخابز بلا رخصة، والطحين المدعم كيتحول على الطريق ديالو.Concurrence informelle : boulangeries non déclarées et détournement de la farine subventionnée.
الضو والغاز: الفران كياكل بزاف، وهادي مصاريف كل شهر.Électricité et gaz : les fours consomment beaucoup, chaque mois.
الموسم: رمضان، آخر العام والأعراس كيرفعو المبيعات، والشهور الأخرى كتنقص.Saisonnalité : Ramadan, fin d’année et mariages font les pics ; le reste de l’année est plus calme.
الصدمات: فـCovid نقصو المبيعات بين 50% و80% وتسدو مخابز مؤقتا.Chocs : pendant le Covid, ventes en baisse de 50 à 80 % et fermetures provisoires.
النظافة: أي خلل ممكن يوقف الإذن الصحي ولا يسحبو.Hygiène : une non-conformité peut entraîner suspension ou retrait de l’autorisation.

المصادر: الفيدرالية الوطنية للمخابز والحلويات (FNBPM) كيف نقلاتها MAP والصحافة (2020–2024)؛ المرسوم 2-10-473.Sources : Fédération nationale de la boulangerie-pâtisserie (FNBPM) relayée par la MAP et la presse (2020–2024) ; décret 2-10-473.

6الدراسةL’étude

قبل ما تشري الفران: دراسة كتقول ليك واش المخبزة كتغطي مصاريفها.Avant d’acheter le four : une étude qui dit si la boulangerie couvre ses charges.

التشخيصDiagnostic

الرخص، الشكل القانوني، والتمويل لي يناسبك.Autorisations, statut et financement adapté.

1,000 DH

دراسة الجدوىÉtude de faisabilité

الحومة والمنافسة، التجهيزات، الهامش، نقطة التعادل، والسيناريوهات.Quartier et concurrence, équipement, marge, point mort et scénarios.

من 6,000 DHDès 6 000 DH

Business plan

للبنك: 5 سنين، القسط، والخزينة شهر بشهر.Pour la banque : 5 ans, échéances, trésorerie mensuelle.

من 7,500 DHDès 7 500 DH

بدا بالتشخيص: 1,000 درهمCommencez par le diagnostic : 1 000 DH

الدراسة ما كتضمنش الرخصة ولا التمويل ولا الربح.L’étude ne garantit ni l’autorisation, ni le financement, ni le profit.

أسئلة كتترجع بزافQuestions fréquentes

كم يكلف مشروع مخبزة فالمغرب؟Combien coûte un projet de boulangerie au Maroc ?

ما كاينش رقم رسمي لمخبزة صغيرة. التكلفة كتتعلق بالفران (rotatif ولا à sole)، العجانة، غرفة التخمير، الفيترينات، تجهيز المحل، الكراء والضمانة، الستوك الأول، والخزينة ديال الشهور الأولى. كلشي حسب العروض. الحاسبة كتجمع ليك هاد الأرقام وكتعطيك شحال خاصك من جيبك.Il n’existe pas de chiffre officiel pour une petite boulangerie. Le coût dépend du four (rotatif ou à sole), du pétrin, de la chambre de pousse, des vitrines, de l’aménagement, du loyer et de la caution, du stock initial et de la trésorerie des premiers mois. Tout est selon devis. Le calculateur additionne ces montants et indique ce qu’il faut sortir de votre poche.

هل مشروع مخبزة مربح؟Une boulangerie est-elle rentable ?

كيتعلق بشحال كتبيع فالنهار، الهامش بعد الطحين والمواد، والمصاريف الثابتة. الخبز العادي ثمنو ثابت فـ1.20 درهم حسب الاتفاق ديال 2008 كيف نقلاتو الصحافة، والتكاليف كتطلع، داكشي علاش الربح كيجي غالبا من الحلويات والمنتوجات الأخرى. الحاسبة كتعطيك شحال خاصك تبيع فالنهار باش تغطي المصاريف.Cela dépend des ventes par jour, de la marge après farine et ingrédients, et des charges fixes. Le pain de base est fixé à 1,20 DH selon l’accord de 2008 relayé par la presse, alors que les coûts augmentent : la marge vient surtout de la pâtisserie et des autres produits. Le calculateur indique combien vendre par jour pour couvrir les charges.

واش خاص رخصة ONSSA باش نحل مخبزة؟Faut-il une autorisation ONSSA pour une boulangerie ?

خاص إذن صحي قبل ما تبدا (القانون 28-07 والمرسوم 2-10-473). وحدات الإنتاج كتقدم الملف لـONSSA، والبيع بالتقسيط كيمشي لرئيس الجماعة (مكتب حفظ الصحة). المخبزة ديال الحومة لي كتخبز وكتبيع فنفس البلاصة: خاصها تتأكد مع ONSSA ديال الإقليم. الزيارة كتكون فأجل أقصاه 45 يوم من بعد الملف الكامل.Une autorisation sanitaire est obligatoire avant d’ouvrir (loi 28-07, décret 2-10-473). Les établissements de production déposent à l’ONSSA ; la vente au détail relève du président de la commune (bureau d’hygiène). Pour une boulangerie de quartier qui fabrique et vend sur place : à confirmer avec l’ONSSA provinciale. La visite a lieu au plus tard 45 jours après le dossier complet.

واش يمكن نحل مخبزة بالمقاول الذاتي؟Peut-on ouvrir une boulangerie en auto-entrepreneur ?

خاصها تتأكد: اللائحة الرسمية ديال الأنشطة كاينة فالمرسوم 2-15-303. وحتى إلا كانت المخبزة فاللائحة، السقف هو 500,000 درهم ديال رقم المعاملات فالعام، والمخبزة لي فيها فران وخدامة غالبا كتفوتو بسرعة. فرأينا، الشركة (SARL) هي الأقرب للواقع. والمقاول الذاتي ما كيعفيكش من الإذن الصحي ولا رخصة الجماعة.À vérifier : la liste officielle des activités est fixée par le décret 2-15-303. Même si la boulangerie y figure, le plafond est de 500 000 DH de CA par an, qu’une boulangerie avec four et personnel dépasse vite. À notre avis, la SARL est plus réaliste. Et le statut d’auto-entrepreneur ne dispense ni de l’autorisation sanitaire ni de la licence communale.

شحال كتكلف دراسة الجدوى لمشروع مخبزة؟Combien coûte l’étude de faisabilité ?

التشخيص بـ1,000 درهم، دراسة الجدوى من 6,000 درهم عند مقاولة، والـbusiness plan للبنك من 7,500 درهم.Diagnostic à 1 000 DH, étude de faisabilité dès 6 000 DH chez Mokawala, business plan banque dès 7 500 DH.

المصادر: ONSSA (القانون 28-07، المرسوم 2-10-473، القرار 983-13)، Rokhas، Tamwilcom (Damane Intelak، Start-TPE)، ae.gov.ma (المقاول الذاتي)، والفيدرالية الوطنية للمخابز كيف نقلاتها الصحافة. تاريخ الاطلاع: 10 أكتوبر 2026. مراجعة وإعداد: عادل مفتاح.Sources : ONSSA (loi 28-07, décret 2-10-473, arrêté 983-13), Rokhas, Tamwilcom (Damane Intelak, Start-TPE), ae.gov.ma (auto-entrepreneur), FNBPM relayée par la presse. Consultés le 10 octobre 2026. Rédaction : Adil Miftah.