التشخيصDiagnostic
- شحال خاصك، شمن طريق، وشنو ناقص فالملف.Combien il vous faut, quelle voie, ce qui manque au dossier.
1,000 DH
1انطلاقة والتمويل التشاركيIntelaka et finance participative
قرض انطلاقة حلال ولا حرام؟ هادي هي الوقائع، والبديل التشاركي اللي كاين بصح.Le crédit Intelaka est-il halal ? Voici les faits, et l’alternative participative qui existe vraiment.
انطلاقة قرض بفايدة: 2% فالمدن، 1.75% فالقرى.Intelaka est un crédit à intérêt : 2 % en ville, 1,75 % en rural.
«انطلاقة تشاركية» ما لقيناهاش فحتى مصدر رسمي.« Intelaka participatif » : introuvable dans les sources officielles.
ضمان مباشر ديال Tamwilcom للمرابحة: حتى مليون درهم، موافق عليه من المجلس العلمي.Damane Moubachir de Tamwilcom pour la Mourabaha : jusqu’à 1 MDH, avis conforme du CSO.
ما كنعطيوش فتوى. هادي هي الوقائع باش تقرر بوحدك. انطلاقة قرض بنكي عادي بـفايدة 2% فالمدن و1.75% فالعالم القروي، حتى 1.2 مليون درهم، مع ضمان Tamwilcom ديال 80%. ما لقينا حتى رأي رسمي ديال المجلس العلمي الأعلى على انطلاقة بالذات. ما كايناش «انطلاقة تشاركية» فموقع Tamwilcom ولا عند البنوك التشاركية: إلا شي حد قالها ليك، طلب منو الوثيقة. البديل الرسمي هو المرابحة عند 5 بنوك تشاركية و3 نوافذ: البنك كيشري التجهيز ولا السلعة وكيبيعها ليك بثمن معروف من الأول. Tamwilcom كيضمن هاد التمويل بـ«ضمان مباشر» (حتى مليون درهم، 70% ولا 80% للنساء)، والمنتجات ديالو موافق عليها من المجلس العلمي الأعلى. الفرق: ما كاينش ثمن مدعم بحال 2%، والهامش ما منشورش، خاصك تطلبو كتابيا. الحاسبة تحت كتوريك شحال كيكلفك كل اختيار.Nous ne donnons pas de fatwa : voici les faits, pour décider vous-même. Intelaka est un crédit bancaire classique à intérêt de 2 % en ville et 1,75 % en rural, jusqu’à 1,2 MDH, garanti à 80 % par Tamwilcom. Aucun avis officiel du Conseil supérieur des oulémas sur Intelaka n’a été trouvé. Il n’existe pas d’« Intelaka participatif » sur le site de Tamwilcom ni chez les banques participatives : si on vous le propose, demandez le document. L’alternative officielle est la Mourabaha, dans 5 banques participatives et 3 fenêtres : la banque achète l’équipement ou la marchandise et vous le revend à un prix connu d’avance. Tamwilcom garantit ce financement par Damane Moubachir (jusqu’à 1 MDH, 70 % ou 80 % pour les femmes), avec l’avis conforme du CSO. La différence : pas de taux bonifié comme 2 %, et une marge non publiée, à demander par écrit. Le comparateur ci-dessous montre ce que coûte chaque choix.
2%فايدة انطلاقة فالمدنintérêt Intelaka en ville
5 + 3بنوك ونوافذ تشاركيةbanques et fenêtres participatives
1Mدرهم: سقف «ضمان مباشر»DH : plafond de Damane Moubachir
0%Start-TPE (حتى 50,000 درهم)Start-TPE (jusqu’à 50 000 DH)
2حاسبة مجانيةComparateur gratuit
انطلاقة ولا مرابحة: شحال القسط، وشحال كيكلفك الفرق؟Intelaka ou Mourabaha : quelle échéance, et combien coûte la différence ?
الهامش ديال المرابحة ما منشورش عند حتى بنك. دخل الهامش اللي عطاك البنك التشاركي كتابيا. الرقم اللي فيه غير مثال.Aucune banque ne publie sa marge Mourabaha. Saisissez celle que la banque participative vous a donnée par écrit ; le chiffre affiché n’est qu’un exemple.
فايدة انطلاقةTaux Intelaka2%
القسط ديال انطلاقة فالشهرÉchéance Intelaka / mois0
الفايدة كاملة على المدةIntérêts sur la durée0
القسط ديال المرابحة فالشهرÉchéance Mourabaha / mois0
الهامش كامل على المدةMarge sur la durée0
الفرق على المدة كاملةÉcart sur toute la durée0
Start-TPE بلا فايدة (إلا كان الاستثمار حتى 300,000)Start-TPE sans intérêt (investissement ≤ 300 000)0
حساب تقريبي: نفس طريقة القسط للجوج باش تقارن. فالمرابحة، الثمن كامل كيتكتب فالعقد من الأول وما كيتبدلش (منشور بنك المغرب 1/W/17)، وما كاينش «الفايدة على التأخير» بحال القرض. ما فيهش مصاريف الملف، التأمين، ولا الضرائب. Start-TPE كيجي مع قرض انطلاقة، ماشي بوحدو.Estimation : même formule d’échéance pour comparer. En Mourabaha, le prix total est fixé au contrat et ne change plus (circulaire BAM 1/W/17). Hors frais de dossier, assurance et taxes. Start-TPE accompagne un crédit Intelaka, il n’existe pas seul.
3الاختياراتLes options
5 طرق باش تمول المشروع، بالشروط الرسمية ديال كل وحدة.5 façons de financer le projet, avec les conditions officielles de chacune.
| الطريقVoie | كيفاشPrincipe | الأرقام الرسميةChiffres officiels | شنو خاصك تعرفÀ savoir |
|---|---|---|---|
| قرض انطلاقةCrédit Intelaka | قرض بنكي بفايدة، مضمون من TamwilcomCrédit bancaire à intérêt, garanti par Tamwilcom | 2% (1.75% قروي)، حتى 1.2 مليون درهم، ضمان 80% بلا عمولة، حتى 12 عام للاستثمار2 % (1,75 % rural), jusqu’à 1,2 MDH, garantie 80 % sans commission, jusqu’à 12 ans en investissement | للمقاولات اللي عمرها 5 سنين ولا أقل، ورقم المعاملات حتى 10 مليون درهم. التأجيل ما منشورش رسميا: خاصو يتأكد مع البنك.Entreprises de 5 ans au plus, CA jusqu’à 10 MDH. Différé non publié officiellement : à confirmer avec la banque. |
| المرابحة + «ضمان مباشر»Mourabaha + Damane Moubachir | البنك التشاركي كيشري التجهيز ولا السلعة وكيبيعها ليك بالثمن + هامش ثابتLa banque participative achète l’équipement ou la marchandise et vous le revend au coût + une marge fixe | «ضمان مباشر»: حتى مليون درهم للتمويل، ضمان 70% (80% للشركات اللي أغلبها ديال النساء)، الجواب فـ48 ساعةDamane Moubachir : financement jusqu’à 1 MDH, garantie 70 % (80 % si capital majoritairement féminin), réponse en 48 h | المنتجات موافق عليها من المجلس العلمي الأعلى. الهامش ما منشورش: طلبو كتابيا. ما كاينش ثمن مدعم.Avis conforme du CSO. Marge non publiée : demandez-la par écrit. Pas de taux bonifié. |
| «تمويل الشمال» (Tamwil Chamal)Tamwil Chamal | تمويل مشترك تشاركي: Tamwilcom كيمول مع البنك ولا النافذة التشاركيةCofinancement participatif : Tamwilcom finance avec la banque ou la fenêtre participative | غير لجهة طنجة تطوان الحسيمة، للمقاولات الصغيرة جدا. موافق عليه من المجلس العلمي الأعلى (Daama Tamwil).Uniquement en région Tanger-Tétouan-Al Hoceima, pour les TPE. Avis conforme du CSO (Daama Tamwil). | الهامش، السقف والمدة ما منشورينش رسميا: خاصهم يتأكدو كتابيا مع البنك التشاركي ولا Tamwilcom قبل ما تحسب عليهم.Marge, plafond et durée non publiés officiellement : à confirmer par écrit auprès de la banque participative ou de Tamwilcom. |
| Start-TPE | سلف بلا فايدة وبلا ضمانة من TamwilcomPrêt sans intérêt ni garantie de Tamwilcom | 20% من قرض انطلاقة، حتى 50,000 درهم، كيترد مرة وحدة من بعد 5 سنين20 % du crédit Intelaka, jusqu’à 50 000 DH, remboursé en une fois après 5 ans | غير مع قرض انطلاقة ديال الاستثمار تحت 300,000 درهم. يعني الباقي قرض بفايدة.Uniquement avec un crédit Intelaka d’investissement jusqu’à 300 000 DH : le reste est un crédit à intérêt. |
| الأموال الذاتية ولا شريكFonds propres ou associé | الفلوس ديالك، العائلة، ولا شريك كياخد حصةVotre argent, la famille, ou un associé qui prend une part | — | شريك = خاصك عقد مكتوب (الحصص، الربح، الخروج). المشروع الصغير يقدر يبدا صغير ويكبر.Associé = contrat écrit (parts, bénéfices, sortie). Un petit projet peut démarrer petit et grandir. |
المصادر: finances.gov.ma (عرض برنامج دعم وتمويل المقاولات 2020)، tamwilcom.ma (صفحة الضمان، Daama Tamwil بما فيها «تمويل الشمال»، بطاقة «ضمان مباشر»)، Al Barid Bank وSaham Bank (المدة وStart-TPE). تاريخ الاطلاع: 12 أكتوبر 2026.Sources : finances.gov.ma (présentation du programme FAFE 2020), tamwilcom.ma (garantie, Daama Tamwil dont Tamwil Chamal, fiche Damane Moubachir), Al Barid Bank et Saham Bank (durée et Start-TPE). Consultés le 12 octobre 2026.
4البنوك التشاركيةBanques participatives
فين تمشي، وشنو تطلب كتابيا قبل ما توقع.Où aller, et quoi demander par écrit avant de signer.
اللائحة ديال بنك المغرب (آخر 2024):Liste de Bank Al-Maghrib (fin 2024) :
- 5 بنوك تشاركية: بنك الصفاء، أمنية بنك، بنك اليسر، الأخضر بنك، بنك الكرم (كان سميتو BTI Bank).5 banques participatives : Bank Assafa, Umnia Bank, Bank Al Yousr, Al Akhdar Bank, Bank Al Karam (ex-BTI Bank).
- 3 نوافذ تشاركية: نجمة (BMCI)، الرضا (Crédit du Maroc)، دار الأمان (Saham Bank).3 fenêtres : Najmah (BMCI), Arreda (Crédit du Maroc), Dar Al Amane (Saham Bank).
- الضمان التشاركي: Tamwilcom (Daama Tamwil).Garantie participative : Tamwilcom (Daama Tamwil).
طلب هادشي كتابيا:Demandez par écrit :
- الثمن ديال الشرا، الهامش، والثمن كامل اللي غادي تخلص.Le prix d’achat, la marge, et le prix total à payer.
- عدد الأقساط، المصاريف ديال الملف، والتأمين (التكافل).Nombre d’échéances, frais de dossier et assurance (Takaful).
- واش غادي يدخلو الملف فـ«ضمان مباشر» ديال Tamwilcom، وشحال الضمانات اللي كيطلبو منك.Si le dossier passe par Damane Moubachir de Tamwilcom, et quelles sûretés on vous demande.
المصادر: bkam.ma (بنية النظام البنكي، آخر 2024)، القانون 103-12، منشور بنك المغرب 1/W/17 (المرابحة، الإجارة، المشاركة…)، bankalkaram.ma. ما كنقولوش شمن بنك أحسن: قارن العروض بالحاسبة.Sources : bkam.ma (structure du système bancaire, fin 2024), loi 103-12, circulaire BAM 1/W/17, bankalkaram.ma. Nous ne recommandons pas de banque : comparez les offres avec le comparateur.
5الأخطاءLes erreurs
الأخطاء اللي كنشوفو بزاف ملي كيتطرح هاد السؤال.Les erreurs que nous voyons souvent autour de cette question.
ما تديرش:À éviter :
- تصدق «انطلاقة تشاركية» بلا وثيقة رسمية: ما كايناش فالمصادر الرسمية.Croire à un « Intelaka participatif » sans document officiel : il n’existe pas dans les sources officielles.
- تحسب Start-TPE بحال قرض بوحدو: كيجي غير مع قرض انطلاقة.Compter Start-TPE comme un prêt autonome : il n’existe qu’avec un crédit Intelaka.
- توقع المرابحة بلا ما تعرف الثمن كامل اللي غادي تخلص.Signer une Mourabaha sans connaître le prix total à payer.
- تأجل المشروع سنين حيت ما لقيتيش التمويل اللي بغيتي: شوف واش يقدر يبدا صغير بالفلوس ديالك.Repousser le projet des années faute du financement voulu : voyez s’il peut démarrer petit avec vos fonds.
دير:À faire :
- احسب الفرق بالحاسبة: هادا هو الثمن الحقيقي ديال الاختيار.Calculez l’écart avec le comparateur : c’est le vrai prix du choix.
- وجد نفس الملف (business plan، BFR، المساهمة ديالك): كيصلح لانطلاقة وللبنك التشاركي بجوج.Préparez le même dossier (business plan, BFR, apport) : il sert pour Intelaka comme pour la banque participative.
- السؤال الشرعي: سول عالم كتيق فيه. حنا كنعطيوك الأرقام.La question religieuse : posez-la à un savant de confiance. Nous, nous vous donnons les chiffres.
6خطوة جاية وحدةUne seule prochaine étape
التشخيص: نشوفو المشروع ديالك ونقولو ليك شمن طريق كيتلاقى معاه، انطلاقة ولا تشاركي.Le diagnostic : nous regardons votre projet et vous disons quelle voie lui convient, Intelaka ou participatif.
Business plan
- للبنك ولا البنك التشاركي، مع الـBFR والمساهمة ديالك.Pour la banque ou la banque participative, avec BFR et apport.
من 7,500 DHDès 7 500 DH
مواكبة انطلاقةAccompagnement Intelaka
- إلا اخترتي انطلاقة: الملف كامل حتى البنك.Si vous choisissez Intelaka : le dossier complet jusqu’à la banque.
- شروط انطلاقةConditions Intelaka
مقاولة ماشي بنك وما كتعطيش فتوى. ما كنضمنوش القرض ولا التمويل التشاركي: البنك هو اللي كيقرر.Mokawala n’est pas une banque et ne délivre pas de fatwa. Nous ne garantissons ni le crédit ni le financement participatif : la banque décide.
أسئلة كتترجع بزافQuestions fréquentes
واش قرض انطلاقة فيه الفايدة؟Le crédit Intelaka comporte-t-il des intérêts ?
آه. انطلاقة قرض بنكي عادي بفايدة 2% فالمدن و1.75% فالعالم القروي، مع ضمان Tamwilcom (ضمان انطلاقة). العرض الرسمي ديال وزارة الاقتصاد والمالية كيسميها «سعر الفائدة». ما لقينا حتى رأي رسمي ديال المجلس العلمي الأعلى على انطلاقة بالذات، وحنا ما كنعطيوش فتوى.Oui. Intelaka est un crédit bancaire classique à 2 % en ville et 1,75 % en rural, garanti par Tamwilcom (Damane Intelak). La présentation officielle du ministère des Finances parle de « taux d’intérêt ». Aucun avis officiel du CSO sur Intelaka n’a été trouvé, et nous ne donnons pas de fatwa.
واش كاينة انطلاقة تشاركية (مرابحة انطلاقة)؟Existe-t-il un Intelaka participatif (Mourabaha Intelaka) ?
ما لقيناهاش. ما كايناش فموقع Tamwilcom، ولا فالصفحات الرسمية ديال بنك الصفاء، أمنية بنك، الأخضر بنك، بنك الكرم ولا نجمة. اللي كاين رسميا هو «ضمان مباشر» (Damane Moubachir) ديال Tamwilcom للتمويل التشاركي: حتى مليون درهم، ضمان 70% (80% إلا كانت الشركة أغلبها ديال النساء)، والجواب فـ48 ساعة. ولكن بلا ثمن مدعم بحال 2%.Nous ne l’avons pas trouvé : ni sur le site de Tamwilcom, ni sur les pages officielles de Bank Assafa, Umnia Bank, Al Akhdar Bank, Bank Al Karam ou Najmah. Ce qui existe officiellement, c’est Damane Moubachir de Tamwilcom pour le financement participatif : jusqu’à 1 MDH, garantie 70 % (80 % si capital majoritairement féminin), réponse en 48 h. Mais sans taux bonifié comme 2 %.
شنو هو البديل بلا فايدة؟Quelle alternative sans intérêt ?
المرابحة عند البنوك التشاركية: البنك كيشري التجهيز وكيبيعو ليك بثمن معروف من الأول (الثمن + هامش ثابت). المنتجات ديالها موافق عليها من المجلس العلمي الأعلى. Start-TPE ديال Tamwilcom بلا فايدة (20% حتى 50,000 درهم)، ولكن كيجي غير مع قرض انطلاقة ديال الاستثمار تحت 300,000 درهم. فجهة طنجة تطوان الحسيمة كاين حتى «تمويل الشمال» (Tamwil Chamal): تمويل تشاركي مشترك بين Tamwilcom والبنك التشاركي للمقاولات الصغيرة جدا، ولكن الهامش والسقف ما منشورينش، خاصهم يتأكدو. والأموال الذاتية ولا شريك.La Mourabaha des banques participatives : la banque achète l’équipement et vous le revend à un prix connu d’avance (coût + marge fixe), avec l’avis conforme du CSO. Start-TPE de Tamwilcom est sans intérêt (20 %, jusqu’à 50 000 DH), mais seulement avec un crédit Intelaka d’investissement jusqu’à 300 000 DH. En région Tanger-Tétouan-Al Hoceima existe aussi Tamwil Chamal : un cofinancement participatif Tamwilcom + banque participative pour les TPE, dont la marge et le plafond ne sont pas publiés (à confirmer). Et les fonds propres ou un associé.
شحال كيكلف التشخيص عند مقاولة؟Combien coûte le diagnostic chez Mokawala ?
التشخيص 1,000 درهم: كنشوفو المشروع ديالك، شحال خاصك، وشمن طريق مناسب (انطلاقة، مرابحة، ولا تمويل ذاتي)، ونوجدو الملف للبنك اللي اخترتي.Le diagnostic coûte 1 000 DH : nous regardons votre projet, le montant nécessaire et la voie adaptée (Intelaka, Mourabaha ou autofinancement), puis préparons le dossier pour la banque choisie.
المصادر: finances.gov.ma، tamwilcom.ma، bkam.ma (القانون 103-12، المنشور 1/W/17، بنية النظام البنكي 2024)، Al Barid Bank، Saham Bank، bankalkaram.ma. تاريخ الاطلاع: 12 أكتوبر 2026. مراجعة وإعداد: عادل مفتاح.Sources : finances.gov.ma, tamwilcom.ma, bkam.ma (loi 103-12, circulaire 1/W/17, structure du système bancaire 2024), Al Barid Bank, Saham Bank, bankalkaram.ma. Consultés le 12 octobre 2026. Rédaction et vérification : Adil Miftah.